Terug naar blogs VBAR & Rechtsvermoeden 2026

Alles over wet VBAR

Gepubliceerd op 3 maart 2026 · 10 min leestijd

Doe de Zelfstandigheids check
Online in 2 minuten
Geen technische kennis nodig

De Belastingdienst handhaaft weer. Maak jouw ondernemerschap nú zichtbaar met een eigen website, contactformulier en afsprakenplanner.

Online in 2 minuten · Geen technische kennis nodig

De Wet DBA gaat over schijnzelfstandigheid en handhaving, maar er komt (als het wetsvoorstel wordt aangenomen) nóg iets bij: Wet VBAR. Die moet de spelregels duidelijker maken: wanneer ben je werknemer, en wanneer mag werk écht als zelfstandige? In dit artikel leggen we het uit in normaal Nederlands — met links naar de officiële stukken.

Wat is Wet VBAR?

VBAR staat voor Verduidelijking beoordeling arbeidsrelaties en rechtsvermoeden. Het is een wetsvoorstel dat Boek 7 BW (arbeidsovereenkomst) aanpast. Het idee: meer houvast bij de vraag “zzp of werknemer?” — en extra bescherming voor werkenden met weinig onderhandelingsmacht.

Belangrijk om te weten: dit is (nu) nog een wetsvoorstel. Je kunt de voortgang volgen in het dossier van de Tweede Kamer: Tweede Kamer: Wetsvoorstel VBAR (36783) .

Stand van zaken in 2026

Het voorstel is in juli 2025 ingediend. Op dit moment zit het wetsvoorstel nog in de behandeling in de Tweede Kamer (dus: nog géén definitieve wet). In het Kamerdossier zie je ook de laatste stap in het proces.

De kern: 2 “hoofdelementen” met 10 indicaties

Wet VBAR wil het gezagscriterium verduidelijken via twee hoofdelementen:

  • W: indicaties die wijzen op werken als werknemer (werkinhoudelijke/organisatorische sturing)
  • Z: indicaties die wijzen op werken als zelfstandige (voor eigen rekening en risico)

De 10 indicaties (kort en praktisch)

In de Memorie van Toelichting worden de indicaties als volgt samengevat:

W — wijst op werknemerschap

  1. Opdrachtgever geeft aanwijzingen/instructies en je moet die opvolgen
  2. Opdrachtgever kan je werk controleren en ingrijpen
  3. Werk gebeurt binnen het organisatorisch kader van de organisatie (inbedding)
  4. Werk heeft een structureel karakter binnen die organisatie
  5. Je doet hetzelfde werk “zij-aan-zij” met werknemers die soortgelijk werk doen

Z — wijst op zelfstandigheid

  1. Financiële risico’s én resultaten liggen bij jou
  2. Je zorgt voor een herkenbare, zelfstandige uitvoering
  3. Je hebt specifieke expertise die niet structureel in de organisatie aanwezig is
  4. Opdracht is kort en/of beperkt in uren per week
  5. Je laat extern ondernemerschap zien (ook buiten deze opdracht)

In de toelichting staat ook: als overduidelijk is dat de indicaties vooral één kant op wijzen, hoef je niet “alles perfect” te bewijzen — het gaat om het totaalbeeld.

Wat betekent “inbedding” en waarom is dat zo belangrijk?

“Inbedding” (werk binnen het organisatorisch kader) is één van de belangrijkste verschuivingen in hoe veel mensen naar arbeidsrelaties kijken. Het gaat minder om één losse regel (“je mag geen instructies krijgen”) en meer om: draai je mee als onderdeel van de organisatie? Denk aan: vaste roosters, interne hiërarchie, teamverantwoordelijkheid, structureel werk dat ook door werknemers wordt gedaan.

Het rechtsvermoeden bij een laag uurtarief

Naast de 10 indicaties introduceert Wet VBAR een rechtsvermoeden van werknemerschap bij een laag uurtarief. Kort gezegd: als je onder een bepaalde grens werkt, kun je (bij de rechter) makkelijker stellen dat je eigenlijk werknemer bent. Daarna moet de opdrachtgever onderbouwen waarom het géén arbeidsovereenkomst is.

  • De grens is in de stukken uitgewerkt rond € 36 per uur (peildatum 1 januari 2025), maar die grens is gekoppeld aan het minimumloon en kan dus stijgen door indexatie.
  • Dit is nadrukkelijk geen “minimumtarief”. Het is een bewijsregel: onder de grens gaat er een lampje branden.
  • Het rechtsvermoeden heeft civielrechtelijke werking (tussen werkende en werkgevende) en werkt niet automatisch door naar “alles” daarbuiten.

Wat verandert dit voor zzp’ers?

Drie praktische gevolgen die je nú al kunt meenemen:

  1. Je moet je ondernemerschap zichtbaarder maken. Niet alleen “ik heb een KvK-nummer”, maar: risico, positionering, meerdere klanten, eigen werkwijze.
  2. Langdurige, ingebedde opdrachten worden lastiger te verdedigen. Vooral als je hetzelfde doet als werknemers, structureel meedraait en veel aansturing krijgt.
  3. Bij lagere tarieven wordt het gevoeliger. Niet omdat het “verboden” is, maar omdat het rechtsvermoeden de discussie makkelijker maakt.

Wat verandert dit voor opdrachtgevers?

  • Meer documentatie. Waarom is dit zzp-inhuur en geen dienstverband?
  • Meer focus op resultaat. Stuur op deliverables, niet op aanwezigheid en interne aansturing.
  • Meer risico bij lage tarieven. Zeker in sectoren met weinig onderhandelingsmacht.

Checklist: zo bereid je je in 2026 alvast voor

Voor zzp’ers

  • Werk met resultaat-afspraken (deliverables, planning, acceptatiecriteria) in plaats van “uren draaien”.
  • Laat ondernemersrisico zien: vaste prijs / herstelwerk / eigen tools / eigen verzekeringen.
  • Bouw aan extern ondernemerschap: website/portfolio, acquisitie, meerdere klanten, reviews, algemene voorwaarden.
  • Blijf uit de lijnorganisatie: geen structurele “teamrol” met dezelfde hiërarchie en beoordeling als werknemers.
  • Let extra op als je tarief laag is (of laag lijkt door veel onbetaalde uren/overleg): leg uit hoe je tarief is opgebouwd.

"Extern ondernemerschap" begint bij zichtbaarheid

VBAR-indicatie Z5 verlangt "extern ondernemerschap". Met ik-zzp heb je in 2 minuten je eigen website, contactformulier en afsprakenplanner online — precies die zichtbaarheid.

Voor opdrachtgevers

  • Beschrijf de opdracht als opdracht (resultaat), niet als functie (rol/positie in het organogram).
  • Beperk inhoudelijke en organisatorische sturing: geef context en doelen, niet “zo moet je het doen”.
  • Voorkom inbedding waar het niet nodig is: geen vaste roosters, geen structurele bezetting, geen “collega op de stoel”.
  • Leg keuzes vast: waarom is dit werk niet beter als dienstverband?
  • Gebruik officiële informatie als basis: Rijksoverheid: voorkomen van schijnzelfstandigheid .

Wet DBA vs Wet VBAR: hoe hangen ze samen?

Wet DBA gaat vooral over de fiscale kant (loonheffingen) en handhaving op schijnzelfstandigheid. Wet VBAR (als deze wordt aangenomen) wil vooral het arbeidsrechtelijke toetsingskader duidelijker opschrijven. In de praktijk lopen die werelden door elkaar: als iets een arbeidsovereenkomst is, heeft dat meestal ook fiscale gevolgen.

Klaar om je zelfstandigheid zichtbaar te maken?

Eigen website, contactformulier en afsprakenplanner — online in 2 minuten. Geen technische kennis nodig.

Online in 2 min Geen technische kennis Direct zichtbaar

Bronnen & verder lezen (officieel)

Disclaimer

Dit artikel is algemene informatie en geen advies op maat. Wetgeving en interpretatie kunnen veranderen. Twijfel je over een concrete opdracht? Check de officiële bronnen en bespreek je situatie met een adviseur.

Doe de Zelfstandigheids check

Ben jij een échte zelfstandige ondernemer? Doe de Zelfstandigheids check en krijg direct inzicht in hoe sterk jouw zelfstandigheid staat.

Start de Zelfstandigheids check